Het graafschap Gelre moet tegen het eind van de elfde eeuw zijn ontstaan. Graaf Gerard III van Wassenberg werd in 1096 voor het eerst graaf van Gere genoemd (voor Gelre is hij Gerard I)

Het graafschap Zutphen werd omstreeks 1138 met Gelre vereingd, maar in naam bleven de twee graafschappen gescheiden. In 1339 werd Gelre tot hertogdom verheven, maar Zutphen bleef een graafschap.

In 1437 werd Gelre veroverd door de Bourgondische hertog Karel de Stoute. Deze liet zich door de keizer als hertog van Gelre en graaf van Zutphen bleef een graafschap.

De Gelderse hertogen uit het huis Egmond wisten verscheidene malen de onafhankelijkheid te herstellen, zonder dat de Habsburgse landsheren hun aanspraken opgaven.

In eite ende Gelre daardoor twee hertogen. In 1543, toen Gelre werd veroverd door Karel V, kwam hieraan een eind.

Bij het Verdrag van Venlo kwam het hertogdom voorgoed aan de Habsburgse Nederlanden. De Habsburgse landsheren waren vanaf toen de enige hertogen.

In 1581 werd Philips II als landher afgezworen door de Staten-Generaal. Als hertog van Gelre regeerden hij en zijn opvolgers alleen nog in het Overkwartier (rondom Venlo, Geldern en Roermond).